Kennisbank

Legitieme portie

De legitieme portie is de helft van het erfdeel waar kinderen recht op zouden hebben als er geen testament was. Je kunt als ouder je kind dus nooit helemaal onterven, een kind houdt altijd zijn/haar recht op de legitieme portie.

Onterven en legitieme portie

Door het maken van een testament kan de wettelijke regeling terzijde worden geschoven en een of meer kinderen kunnen daarbij gedeeltelijk worden onterfd. Ten aanzien van de eigen kinderen geldt daarbij echter een aanzienlijke beperking. Kinderen kunnen in een testament wel worden onterfd, maar zij hoeven zich daar niet bij neer te leggen. Zij kunnen namelijk aanspraak maken op hun zogenaamde legitieme portie. Dat is een deel van de nalatenschap waar kinderen, ook al zijn ze onterfd, volgens de wet altijd aanspraak op kunnen maken. 

Hoe groot is de legitieme portie?

De legitieme portie is de helft van wat een kind normaal (volgens de wet) zou hebben geërfd (de helft van het zogenaamde kindsdeel). 

Stel er zijn twee ouders en twee kinderen. Als 1 ouder overlijdt dan erven de langstlevende ouder en de kinderen allemaal 1/3 deel van de erfenis (de kinderen kunnen dat pas opeisen na overlijden van beide ouders - de zogenaamde langstlevende regeling). Als de kinderen zijn onterfd, dan hebben zij nog recht op de helft van 1/3 deel = 1/6 deel van de erfenis.

De legitieme portie is een vordering in geld, een kind heeft dus geen recht op spullen uit de erfenis. Een kind moet een beroep doen op zijn of haar legitieme portie binnen vijf jaar na het overlijden van zijn of haar vader of moeder. Reageert een kind niet binnen die termijn, dan heeft het kind geen recht meer op de legitieme portie (verjaring).

Heeft een kleinkind recht op de legitieme portie?

Bij vooroverlijden van een kind, erven op grond van de wet de kleinkinderen in plaats van het vooroverleden kind. Dit heeft nog niets met onterven en legitieme portie te maken. Plaatsvervulling geldt op grond van de wet. Dus als er geen testament is en een kind is vooroverleden, dan erven de kleinkinderen in de plaats. Als het vooroverleden kind geen kinderen heeft, dan telt het op bij de erfenis van de andere kinderen (aanwasregeling)

In het voorbeeld hierboven zouden de kinderen 1/3 deel erven. Als het vooroverleden kind 3 kinderen heeft dan erven zij dus allemaal 1/9 deel. 

Als een kind is onterfd, dan heeft het zoals gezegd recht op de legitieme portie. Kleinkinderen hebben dan verder geen rechten. Zij zouden ook zonder testament niet hebben geërfd. Op grond van de wet erven de partner (gehuwd of geregistreerd) en de kinderen. Kleinkinderen erven niet. 

Maar als een kind is onterfd en het leeft niet meer, hebben dan de kleinkinderen recht op die legitieme portie waarop anders hun ouder recht zou hebben gehad? Het antwoord is "ja". 

Het recht van het kind op de legitieme portie schuift als het ware door naar de kleinkinderen als het kind bij overlijden van de ouder (die hem of haar heeft onterfd) niet meer leeft.

Als we teruggaan naar het voorbeeld hierboven, dan zou bij onterving van het kind, deze nog 1/6 deel van de erfenis erven. Heeft dit kind 3 kinderen, dan erven deze allemaal 1/18 deel. Als een kleinkind zijn legitieme portie niet opeist, dan vergroot dat niet de legitieme portie van de andere kinderen.



Wil je een voorbeeld van een testament zien? Klik dan hier: Testament voorbeeld.

Hier vind je de definitie van kindsdeel: Kindsdeel.

Ga hier naar het overzicht van alle definities en voorbeeld akten: Kennisbank.



Back Naar woordenboek

Dit regel je met NuNotariaat

Vraag een gratis en vrijblijvend informatiepakket aan