Kennisbank

Opvullegaat

Het opvullegaat biedt veel fiscale voordelen. Als een van beide ouders overlijdt dan moet door de langstlevende ouder direct erfbelasting worden betaald over de erfenis van de kinderen als de erfenis van de kinderen hoger is dan 20.000 euro. Veel mensen hebben vermogen opgebouwd in de eigen woning (bijvoorbeeld door af te lossen of door waardevermeerdering van de woning). Dit in de woning opgebouwde vermogen wordt ook tot de erfenis gerekend en daarover moet dus erfbelasting worden betaald. Het punt is dat vermogen opgebouwd in de eigen woning niet vrij beschikbaar is (liquide of contant is). Het zit immers "vast" in de stenen van het huis. Lang niet iedereen heeft dan voldoende geld op een bankrekening staan om de erfbelasting te voldoen. En het huis verkopen is al helemaal niet wenselijk. Een opvullegaat in het testament biedt dan uitkomst. Het opvullegaat regel je bij NuTestament zonder extra kosten. Twee testamenten met opvullegaat en AWBZ-clausule inbegrepen kosten 295 euro (alles inclusief).

Heel veel oudere testamenten (van voor 2003) bevatten geen opvullegaat, het is dan ook goed om het testament daarop na te kijken. Met een opvullegaat kan het betalen van erfbelasting over de erfenis van de kinderen worden uitgesteld. Ook kan veel erfbelasting worden bespaard.


Wettelijk uitgangspunt is dat bij overlijden van de eerste ouder, de langstlevende ouder en de kinderen allemaal een gelijk erfdeel krijgen. De langstlevende ouder* geniet een vrijstelling voor de erfbelasting van 643.194 euro (2018). Kinderen hebben slechts een vrijstelling van 20.371 (2018) euro. Erven de kinderen meer dan de vrijstelling van 20.371 euro per kind dan moet over het meerdere erfbelasting worden betaald. Na het overlijden van de eerste ouder moet de langstlevende ouder (dus niet de kinderen) deze erfbelasting over de erfenis van de kinderen betalen. Dit is 10% tot een bedrag van 123.248 euro en 20% over het meerdere. De bedragen kunnen dus fors oplopen. Met name als het geld "vastzit" in de stenen van het huis, kan het lastig zijn geld vrij te maken om de erfbelasting te betalen. Wat veel mensen niet weten is dat overwaarde in de woning of dat deel van de woning dat is afgelost, gewoon tot het vermogen wordt gerekend en daarover dus erfbelasting moet worden betaald. 


De oplossing is een opvullegaat in het testament. Via het opvullegaat door de langstlevende partner alsnog kiezen voor een andere verdeling. De langstlevende partner vult met het opvullegaat zijn/haar eigen erfenis aan ten koste van de erfenis van de kinderen zodat er per saldo geen belasting over de erfdelen van de kinderen hoeft te worden betaald. 

Na het eerste overlijden ontvangt de langstlevende ouder een aangifteformulier erfbelasting van de belastingdienst, daarop kan de verdeling worden aangegeven. Vaak wordt er voor gekozen om de kinderen alleen de vrijstelling te laten erven en de rest van de erfenis van de kinderen, onder te brengen in de vrijstelling van de ouder die nog leeft. Deze ouder heeft immers een vrijstelling van maar liefst ruim 643.000 euro. Per saldo hoeft dan na het eerste overlijden geen erfbelasting te worden betaald. Als beide ouders zijn overleden, erven de kinderen wat over is. Daarover betalen zij dan erfbelasting. Zij kunnen dan nog een keer gebruik maken van de vrijstelling. Als de langstlevende ouder veel van het vermogen heeft opgemaakt, is het dus zelfs zo dat per saldo door het opvullegaat, veel minder erfbelasting hoeft te worden betaald. Het resultaat is dan zowel uitstel als besparing van erfbelasting!


Het opvullegaat heeft dus het voordeel dat je kunt realiseren dat er bij het eerste overlijden geen belasting hoeft te worden betaald over de kindsdelen. Afhankelijk van de omvang van de erfenis is dat automatisch het geval (als de kindsdelen per kind onder de vrijstelling blijven), of na gebruikmaking van het opvullegaat door de langstlevende partner, waardoor de kindsdelen onder het bedrag van de kindvrijstelling worden gebracht.


NuNotariaat heeft ervoor gekozen het opvullegaat aan te bieden in plaats van de zogenaamde tweetrapsmaking. Hoewel met de tweetrapsmaking ook kan worden gerealiseerd dat na het eerste overlijden geen erfbelasting hoeft te worden betaald over de erfenis van de kinderen, heeft de tweetrapsmaking diverse nadelen. Bij de tweetrapsmaking worden de kinderen (civielrechtelijk) onterfd en dient er een afgescheiden vermogen te worden gerealiseerd. De fiscus zal namelijk bij het tweede overlijden, een overzicht willen ontvangen van het verloop van de betalingen van het afgescheiden vermogen. Dat wil zeggen dat een bepaald saldo of bestanddelen toegerekend moeten worden aan dit afgescheiden vermogen. Wanneer dit niet mogelijk is, wordt alles toegerekend als vermogen bij het laatste overlijden en kan er geen optimaal gebruik worden gemaakt van de vrijstellingen (bijvoorbeeld het per kind tweemaal gebruikmaken van de kindvrijstelling). Per saldo kan de tweetrapsmaking dan ook onvoordeliger zijn, los overigens van de substantiële afwikkelingskosten van de nalatenschap waarvan sprake kan zijn als er een tweetrapsmaking in het testament is opgenomen.


Ten slotte, maar niet onbelangrijk: Jonge gezinnen hebben nog een extra voordeel van de keuze voor het opvullegaat in plaats van de tweetrapsmaking. Overlijdt een van de ouders en zijn de kinderen nog minderjarig, dan zal de rechter meekijken ingeval van onterving van de kinderen (zoals bij de tweetrapsmaking het geval is). De rechter zal dan namens de kinderen eerder geneigd zijn tot het instellen van een beroep op de legitieme portie (lees hoe dat werkt bij legitieme portie). Dit zal zeker het geval zijn wanneer er ten behoeve van de kinderen (verwachters in de tweetrapsmaking) weinig beschermende bepalingen in de tweetrapsmaking zijn opgenomen en er dus een grote kans bestaat dat er bij hertrouwen van de langslevende partner niets meer bij deze kinderen terechtkomt (een beroep op de legitieme portie is na 5 jaar verjaard) en alles naar de stieffamilie zal gaan.


Het opvullegaat regel je bij NuNotariaat zonder extra kosten. Twee testamenten met opvullegaat (en AWBZ-clausule) inbegrepen, kosten 295 euro. Kies hieronder je leefsituatie en zie wat je allemaal regelt in je testament. NuNotariaat werkt met 42 notariskantoren samen.


*Gehuwd, geregistreerd partner of samenwonend (minimaal 5 jaar officieel of met samenlevingscontract). 

Back Naar woordenboek