Boedelregister

Welke gegevens zijn bekend in het boedelregister?

De wet bepaalt welke “rechtsfeiten” ingeschreven worden in het boedelregister. Vooral de volgende inschrijvingen zijn van belang:

• De verwerping van een nalatenschap. Voor de verwerping van een nalatenschap moet altijd een “daartoe strekkende verklaring ter griffie van de rechtbank van het sterfhuis” worden afgelegd. Deze verklaring wordt vervolgens in het boedelregister ingeschreven. Als iemand zegt dat hij een erfenis heeft verworpen, dan kunt u dit dus controleren bij het boedelregister. Lees verder over verwerpen.
• De beneficiaire aanvaarding van een nalatenschap. Net als bij verwerping is het uitgangspunt dat een beneficiaire aanvaarding plaatsvindt door het afleggen van een verklaring bij de rechtbank, die ingeschreven wordt in het boedelregister. Een verschil is dat een beneficiaire aanvaarding ook van rechtswege kan plaatsvinden door een termijn te laten verlopen. In dat geval is er geen verklaring afgelegd bij de rechtbank en niets ingeschreven bij het boedelregister. Lees verder over beneficiare aanvaarding. 
• De zuivere aanvaarding van een nalatenschap. Dit kan door middel van het afleggen van een verklaring bij de rechtbank die ingeschreven wordt in het boedelregister. In de praktijk worden de meeste erfenissen echter zuiver aanvaard zonder inschrijving in het boedelregister. Lees verder over zuivere aanvaarding.

Voor belanghebbenden, zoals schuldeisers, is het volgende van belang: zolang er niets is ingeschreven in het boedelregister mag u er van uit gaan dat een erfenis zuiver is aanvaard.

Verder kunnen ook de volgende gegevens bekend zijn bij het boedelregister:

• Of er een notaris “betrokken” is bij de erfenis. De notaris die een verklaring van erfrecht afgeeft is verplicht om zich in te schrijven bij het boedelregister. Op deze manier kunnen personen “die in een rechtsverhouding tot de erflater stonden” er achter komen wie de erfgenamen zijn. Denk bijvoorbeeld aan een schuldeiser van de erflater die op zoek is naar informatie. Op grond van artikel 49a van de Wet op het notarisambt kan een schuldeiser bij de “betrokken notaris” een afschrift opvragen van de verklaring van erfrecht.
• Of de rechtbank een vereffenaar heeft benoemd. Dit is bijvoorbeeld mogelijk als een negatieve erfenis beneficiair is aanvaard en de erfgenamen zelf niet in staat zijn om de erfenis af te wikkelen. De vereffenaar wikkelt de erfenis af en heeft bevoegdheden die vergelijkbaar zijn met die van een executeur.

Wie mag het boedelregister inzien?

Het boedelregister is openbaar. Dit betekent dat iedereen er informatie mag opvragen. Het register is niet online raadpleegbaar. Als u het register wilt inzien moet u een verzoek indienen bij de rechtbank. Als u direct informatie nodig heeft, kunt u telefonisch contact opnemen met de rechtbank. Als er geen sprake is van spoed, kunt u een brief of e-mail sturen. Hierbij is het volgende van belang:

• Er zijn meerdere boedelregisters. U moet het verzoek richten aan de rechtbank van het zogenoemde “sterfhuis”. Met dit begrip wordt het laatste officiële woonadres van de overledene bedoeld.
• Bij het boedelregister is alleen informatie te vinden over opengevallen erfenissen. Er zijn andere registers waar u gegevens kunt opvragen over personen die nog in leven zijn, zoals het Huwelijksgoederenregister en het Centraal Insolventieregister. Bij het boedelregister is niet bekend of de overledene een testament had. Deze informatie kunt u opvragen bij het Centraal Testamentenregister.
• Het boedelregister wordt met enige vertraging gevuld en hoeft niet compleet te zijn. Zo schrijven veel notarissen zich pas in als “betrokken notaris” nadat de verklaring van erfrecht is afgegeven. Een ander voorbeeld is een beneficiaire aanvaarding “van rechtswege” door een minderjarige erfgenaam. Hiervan kan sprake zijn zonder dat het zichtbaar is in het boedelregister. Het heeft geen zin om het boedelregister direct na het overlijden te raadplegen. Het kan meerdere weken en soms zelfs maanden duren voordat bepaalde gegevens worden ingeschreven.

Waar kan ik nog meer informatie vinden over erfenissen?

Naast het boedelregister zijn er nog meer manieren om stukken en gegevens op te vragen:

• Bij het Centraal Testamentenregister is bekend of de overledene een testament had.
• De notaris die het laatste testament in bewaring heeft kan u – als u een gerechtvaardigd belang heeft – vertellen wie de erfgenamen zijn.
• Bij het huwelijksgoederenregister is bekend of de overledene huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden had.
• In het Kadaster kunt u controleren of de overledene onroerend goed op naam had. Een koopwoning wordt meestal pas na enige tijd op naam van de erfgenamen gezet. Het wijzigen van de tenaamstelling kan namelijk pas nadat er een verklaring van erfrecht is afgegeven.
• Bij het Centraal Insolventieregister kunt u nagaan of de overledene een faillissementscurator of schuldsaneringsbewindvoerder had.
• In het Centrale Curatele- en Bewindregister is bekend of de overledene een meerderjarigencurator of een beschermingsbewindvoerder had.
• Is een erfenis lang geleden opengevallen en zijn de erfgenamen onbekend? Dan bestaat de kans dat de erfenis beheerd wordt door de overheid. Op de website van de zogenoemde Consignatiekas kunt u zoeken op de achternaam van de overledene.

De officiële regels over het boedelregister vindt in u Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek en het Besluit Boedelregister. De contactgegevens van het boedelregister vindt u op de website van de rechtbank.