Samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap

update: 2 juli 2026

In het jaar 2024 werden er in Nederland 64.056 huwelijken, 24.616 partnerschappen en 43.498 samenlevingscontracten aangegaan. Iedere dag maken honderden stellen een keuze tussen een van deze drie alternatieven. In dit artikel ontdek je wat het verschil is tussen een samenlevingscontract en een geregistreerd partnerschap. Beide opties hebben voordelen en nadelen. Voor sommige stellen is een partnerschap de beste keuze, voor andere stellen heeft een samenlevingscontract de voorkeur.

Wat is een samenlevingscontract?

Een samenlevingscontract is een notariële akte waarin twee samenwoners afspraken vastleggen over hun gemeenschappelijke huishouding. De meest gebruikelijke afspraken zijn:

• De financiële zorgplicht voor elkaar. Dit komt tot uitdrukking in de afspraak dat de kosten van de huishouding worden gedeeld in verhouding tot de inkomens. Simpel gezegd: wie het meeste verdient moet ook het meeste betalen. Deze afspraak is een wettelijke eis. Zonder een wederzijdse zorgplicht mag het geen samenlevingscontract heten.
• Wat van wie is. In de meeste samenlevingscontracten wordt bijvoorbeeld afgesproken dat de inboedel gemeenschappelijk is.
• Het verblijvingsbeding. Dit is de afspraak dat gemeenschappelijke bezittingen (zoals een koophuis op twee namen) toekomen aan de langstlevende als één van beide partners overlijdt. Hebben jullie nog geen kinderen en zijn jullie van plan om in de toekomst te gaan trouwen? Dan zou je de tussenliggende periode kunnen overbruggen met een simpel samenlevingscontract zonder testament. Dit is een populaire en voordelige optie voor jonge stellen die hun eerste huis kopen.
• De begunstiging voor het partnerpensioen. Het partnerpensioen is een maandelijkse uitkering die de langstlevende partner ontvangt van het pensioenfonds van de overleden partner. Veel stellen realiseren zich niet dat het partnerpensioen direct ingaat bij overlijden en dus niet pas op het moment dat de langstlevende stopt met werken. De aanwijzing van je partner als begunstigde is misschien wel het belangrijkste dat je moet regelen als je gaat samenwonen. Je betaalt er verplicht voor, dus het is zonde om elkaar niet aan te melden.

Veel onderwerpen worden tot in detail geregeld in het Burgerlijk Wetboek. Denk bijvoorbeeld aan het ondertekenen van een koopcontract voor een nieuwe woning of een arbeidscontract voor een nieuwe baan. Ook de juridische gevolgen van een huwelijk worden precies in de wet omschreven. Voor samenwoners daarentegen is bijna niets in de wet geregeld. Dit betekent dat er geen specifieke wettelijke basis is waarop je kunt terugvallen als er wat gebeurt. Er zijn nog altijd heel veel stellen die samenwonen zonder een samenlevingscontract. Dit kan bijvoorbeeld tot gevolg hebben dat je na het overlijden van je partner op straat komt te staan, omdat je geen recht hebt op het koophuis.

Bij NuNotariaat kunnen samenwoners online een samenlevingscontract maken. Ook een combinatie van een samenlevingscontract en een testament is mogelijk. Op de pagina over het samenlevingscontract vind je meer informatie.

Wat is een geregistreerd partnerschap?

Het geregistreerd partnerschap heeft in Nederland vrijwel dezelfde gevolgen als een huwelijk. Je gaat het partnerschap aan bij de gemeente (dus niet bij de notaris) en de gevolgen van het partnerschap worden door de wet geregeld:

• Er ontstaat een gemeenschap van goederen. Veel mensen denken dat een huwelijk of partnerschap tegenwoordig standaard “onder voorwaarden” wordt aangegaan. Dit is absoluut niet het geval! Door een wetswijziging in 2018 is de gemeenschap van goederen wel kleiner geworden. De huidige regeling wordt ook wel de “beperkte” gemeenschap van goederen genoemd.
• Je bent automatisch elkaars erfgenaam. Door het aangaan van een partnerschap krijg je dezelfde erfrechtelijke aanspraken als een echtpaar. Dit houdt bijvoorbeeld in dat er een langstlevende regeling van toepassing is als jullie kinderen hebben.
• De langstlevende heeft automatisch recht op partnerpensioen. Omdat het partnerschap ingeschreven wordt in de Basisregistratie Personen (BRP) zijn instanties zoals pensioenfondsen automatisch op de hoogte. Je hoeft elkaar dus niet aan te melden.
• Bij een relatiebreuk heb je dezelfde rechten als een echtpaar. Dit betekent bijvoorbeeld dat je recht kunt hebben op partneralimentatie. Ook ziet de rechter er bij een relatiebreuk op toe dat jullie een ouderschapsplan maken als er minderjarige kinderen zijn.

Veel stellen maken partnerschapsvoorwaarden voordat ze het partnerschap aangaan. In dat geval heb je wel een notaris nodig. De wet eist namelijk dat de voorwaarden worden vastgelegd in een notariële akte. Het is belangrijk om hiervoor ruim op tijd een afspraak te maken bij de notaris. Daarmee voorkom je wachtlijsten of spoedtarieven. Partnerschapsvoorwaarden zijn altijd maatwerk. Om die reden kun je partnerschapsvoorwaarden niet online regelen. Er zijn geen websites of notariskantoren die deze optie aanbieden. Hierin verschilt het partnerschap duidelijk van een samenlevingscontract.

Je kunt bij NuNotariaat geen partnerschapsvoorwaarden maken, maar we hebben wel twee andere producten die geschikt zijn voor geregistreerde partners:

• Veel stellen die een partnerschap aangaan maken een langstlevende testament. Daarin kun je zeer nuttige zaken regelen, zoals de benoeming van een voogd en bewindvoerder voor de kinderen. Of een zogenoemd opvullegaat waarmee je erfbelasting kunt besparen. Deze onderwerpen zijn voor geregistreerde partners net zo belangrijk als voor echtparen.
• Het levenstestament is een van de slimste dingen om te regelen als stel, ongeacht jullie relatievorm. Inmiddels hebben al meer dan 1,5 miljoen Nederlanders een levenstestament gemaakt. Dit is een notariële akte waarin je uit voorzorg een gevolmachtigde aanwijst die jou kan vertegenwoordigen als je in de toekomst geen handtekening meer kunt zetten. Lees hier meer over het levenstestament.

De voordelen en nadelen van een samenlevingscontract

Het overduidelijke voordeel van een samenlevingscontract is dat het minder ingrijpende gevolgen heeft dan een geregistreerd partnerschap. Er ontstaat bijvoorbeeld geen gemeenschap van goederen en bij een relatiebreuk ben je niet verplicht om partneralimentatie te betalen.

Voor wie nog twijfelt tussen een samenlevingscontract of helemaal niets regelen: een contract zorgt voor bescherming bij overlijden. Zonder een samenlevingscontract heb je mogelijk geen recht op het huis, de inboedel of het partnerpensioen. Ook bij een relatiebreuk sta je sterker met een samenlevingscontract. Je hebt in dat geval een juridische basis voor een vergoedingsrecht. Dit laatste houdt in dat je eventuele investeringen in het koophuis terug krijgt. Denk bijvoorbeeld aan een verbouwing die jij hebt betaald met privé spaargeld.

Of een samenlevingscontract nadelen heeft is een persoonlijke kwestie:

• Sommige stellen willen geen kosten maken bij de notaris. Gelukkig kun je flink besparen op de kosten door je samenlevingscontract online te regelen bij NuNotariaat. Bereken hier de prijs.
• Een samenlevingscontract biedt bij een relatiebreuk niet dezelfde bescherming als een huwelijk of partnerschap. Je hebt geen recht op de helft van de gemeenschap van goederen (want die ontstaat niet) en je hebt ook geen recht op partneralimentatie.

De voordelen en nadelen van een geregistreerd partnerschap

De grote voordelen van een geregistreerd partnerschap zijn dat je het gratis kunt aangaan bij de gemeente en dat daarna alles automatisch is geregeld. Maar in dat laatste schuilt een gevaar. Dat alles automatisch is geregeld betekent nog niet dat het geregeld is op de manier die jullie willen.

• Veel stellen maken partnerschapsvoorwaarden bij de notaris. Bijvoorbeeld omdat ze ondernemer zijn of omdat ze hun bezittingen en schulden om een andere reden privé willen houden. Partnerschapsvoorwaarden zijn een stuk duurder dan een samenlevingscontract. Het kostenvoordeel van een partnerschap valt in dat geval weg.
• Sommige stellen realiseren zich pas na het aangaan van het partnerschap hoe ingrijpend de gevolgen zijn. Wist je bijvoorbeeld dat je partner recht heeft op de helft van het pensioen dat je tijdens het partnerschap opbouwt?
• Het partnerschap wordt in het buitenland niet overal op dezelfde manier erkend als in Nederland. Is één van jullie beiden geen Nederlander of hebben jullie emigratieplannen? Verdiep je dan heel goed in de gevolgen van een Nederlands partnerschap in het buitenland.

Het is belangrijk om het begrip 'geregistreerd partner' niet te verwarren met de andere partnerbegrippen die de overheid gebruikt. Je kunt bijvoorbeeld ook fiscaal partner of toeslagpartner zijn. Dit zijn andere begrippen met eigen voorwaarden en gevolgen. Door het ondertekenen van een samenlevingscontract worden jullie verplicht fiscaal partner voor de inkomstenbelasting. Sommige mensen denken ten onrechte dat ze hierdoor geregistreerd partner zijn. Dat is dus niet het geval.

Veel jonge stellen met kinderen vinden het onderwerp achternaam belangrijk. Bij een geregistreerd partnerschap is het mogelijk om de achternaam van je partner aan te nemen. Op die manier kunnen alle leden van het gezin (beide partners en de kinderen) officieel dezelfde achternaam voeren. Bij een samenlevingscontract is dit niet mogelijk.

De kosten van een samenlevingscontract of een geregistreerd partnerschap

De afgelopen jaren zijn de kosten van een bezoek aan de notaris flink toegenomen. Bij veel notarissen betaal je tegenwoordig al meer dan € 750 voor een eenvoudig samenlevingscontract. Het is een populaire optie om tegelijk met een samenlevingscontract ook twee testamenten te maken. Deze combinatie kost bij veel notarissen inmiddels meer dan € 1.250.

Kosten samenlevingscontract bij NuNotariaat

Bij NuNotariaat is het mogelijk om een samenlevingscontract te maken voor een vaste prijs van € 449. Voor een combinatie van een samenlevingscontract en twee testamenten betaal je € 749. Het maken van een contract via NuNotariaat bestaat uit een paar eenvoudige stappen:

1. Je beantwoordt online een aantal vragen.
2. Daarna kies je een notaris. Onze website selecteert op basis van je postcode automatisch de notaris die het dichtst bij jou in de buurt zit.
3. Vervolgens zie je een overzicht van de gemaakte keuzes. Ook kun je het concept samenlevingscontract downloaden als PDF-bestand.
4. Ben je het eens met het overzicht van de gemaakte keuzes en de tekst van het concept? Dan kun je de bestelling definitief maken. Na de betaling ontvang je een bevestigingsmail. De geselecteerde notaris neemt telefonisch contact met je op om een afspraak te maken voor de ondertekening.

Lees hier meer over de kosten van een samenlevingscontract.

Kosten partnerschap en partnerschapsvoorwaarden

Als je kiest voor een geregistreerd partnerschap heb je in beginsel geen notaris nodig. Bovendien heeft elke gemeente de mogelijkheid voor een gratis geregistreerd partnerschap. Helaas is dat zo populair dat veel gemeenten hiervoor een lange (!) wachtlijst hanteren. In plaats daarvan kun je ook kiezen voor een eenvoudige ceremonie zonder een wachtlijst. Bij de meeste gemeenten kost deze optie tussen € 200 en € 300.

Willen jullie een geregistreerd partnerschap aangaan met voorwaarden? Houd in dat geval rekening met notariskosten van tenminste € 1.250 voor het opstellen van de voorwaarden. Het loont de moeite om een offerte aan te vragen bij meerdere notariskantoren in de buurt. Let op: jullie moeten altijd twee keer naar de notaris om voorwaarden te maken. Het eerste gesprek is bedoeld om jullie wensen en de mogelijkheden te bespreken. Daarna maakt de notaris een concept-akte. Vervolgens vindt nog een tweede afspraak plaats voor de ondertekening. Als je geen zin hebt in wachtlijsten of spoedtarieven is het verstandig om meerdere maanden voor de partnerregistratie een eerste afspraak te plannen bij de notaris.

De verschillen

Hieronder vind je een handig overzicht van de belangrijkste verschillen tussen een standaard samenlevingscontract zonder testament en een geregistreerd partnerschap zonder voorwaarden: