Alles geregeld voor 1 vaste prijs Makkelijk online invullen Complete notariële akte

Gelijktijdig of kort na elkaar overlijden. Wie erft?

Wie Erft Bij Overlijden

Regelmatig worden we gebeld door partners die testamenten willen regelen met de vraag hoe het geregeld is als je als partners gelijktijdig komt te overlijden. Als er kinderen zijn dan erven de kinderen. Het is echter iets ingewikkelder als er (i) geen kinderen zijn of (ii) als het gehele gezin inclusief de kinderen gelijktijdig zou komen te overlijden. Het is van belang om hierover in je testament iets op te nemen want de wettelijke regeling sluit - meestal - niet aan op de persoonlijke wensen.

De wettelijke regeling

Als er geen testament is opgesteld, bepaalt artikel 4:10 BW wie de erfgenamen van de overledene zijn. Is er een geregistreerde partner, een echtgenoot of zijn er kinderen - dan zijn deze personen erfgenaam. Als er geen geregistreerde partner, echtgenoot of kinderen zijn, dan zijn de ouders samen met de eventuele zussen en broers gezamenlijk de erfgenamen. Om erfgenaam van je partner te kunnen zijn, moet je in leven zijn op het moment dat je partner overlijdt. Dat is niet het geval wanneer je gelijktijdig overlijdt. Als de volgorde van overlijden niet kan worden bepaald, dan wordt verondersteld dat de erflater en de erfgenaam tegelijkertijd zijn overleden (artikel 4:2 lid 1 BW). Deze bepaling wordt de commoriëntenregel genoemd.

Dat lijkt een praktische oplossing maar toch blijft er een lastige vraag onbeantwoord. Wat te doen indien partners als gevolg van hetzelfde ongeval komen te overlijden maar dat er een klein tijdsverschil zit tussen het moment van sterven? Partners zullen immers vaak samen zijn (in de auto, in het vliegtuig) en als het noodlot dan toeslaat is de kans dat beiden komen te overlijden groot. Een situatie zoals deze is niet lang geleden door de rechtbank en daarna ook in hoger beroep door het hof beoordeeld. Een jong stel kwam op huwelijksreis na het eten van bedorven vis te overlijden. De man stierf een half uur na zijn vrouw. Er waren geen kinderen. Er was geen testament dus de wettelijke regeling werd toegepast. De man erft van de vrouw en zijn familie vervolgens van hem. De familie van de vrouw erft niets.

Hoe oordeelt de rechter?

In de zaak van de bedorven vis was de familie van de vrouw het niet eens met de wettelijke regeling en heeft de zaak voor de rechter laten komen. De rechtbank vond dat artikel 4.10 op grond van de redelijkheid en billijkheid buiten toepassing moest blijven. Hierdoor kon worden aangenomen dat man en vrouw gelijktijdig waren overleden. In die situatie erft de familie van de vrouw van de vrouw en erft de familie van de man van de man. De familie van de man vond dat echter geen juiste uitleg en heeft de zaak in hoger beroep nogmaals voor de rechter gebracht. De rechter in hoger beroep heeft de uitspraak van de rechtbank vernietigd. Als partners niet gelijktijdig zijn overleden dan erft de partner die als laatste is gestorven. De uitzondering van de redelijkheid en billijkheid moet zeer terughoudend worden toegepast in verband met de rechtszekerheid. Bovendien heeft de wetgever bij het maken van de wetgeving ook nadrukkelijk stilgestaan bij de mogelijkheid dat een erfgenaam overlijdt kort na de persoon van wie deze erft. Als mensen de wettelijke regeling niet accepteren dan moeten zij daarvan afwijken in hun testament was de gedachte van de wetgever.

De oplossing: een rampenclausule in je testament!

Wat regel je dan in je testament om ervoor te zorgen dat de familie van beide partners erven als de partners (al dan niet met kinderen) ineens of kort na elkaar komen te overlijden?

> Zonder kinderen

Voor de situatie dat er geen kinderen zijn kunnen partners bij NuNotariaat erfgenamen aanwijzen als de andere partner eerder is overleden. Hierbij worden dezelfde personen opgenomen in de akten van beide partners. Op die manier maakt het dus niet meer uit wie als eerste komt te overlijden en hoeveel tijd er verstrijkt tussen het overlijden van de partners. Dit is de tekst

Voor het geval ik tegelijk of na mijn partner kom te overlijden of mijn partner anderszins niet als rechtverkrijgende in mijn nalatenschap optreedt en voor zover ik geen afstammelingen achterlaat, beschik ik als volgt. Ik benoem tot erfgenamen ieder voor een ongelijk deel, met toepassing van plaatsvervulling (voor zover het natuurlijke personen betreft):

  • [gegevens erfgenaam], [x] procent van mijn nalatenschap.
  • [gegevens erfgenaam], [x] procent van mijn nalatenschap.
  • [gegevens erfgenaam], [x] procent van mijn nalatenschap
  • [gegevens erfgenaam], [x] procent van mijn nalatenschap.
  • [gegevens erfgenaam], [x] procent van mijn nalatenschap.

> Met kinderen

Voor gezinnen met kinderen regelt de akte via NuNotariaat als de kinderen ook zijn overleden, de erfenis 50/50 over beide families wordt verdeeld. Deze bepaling staat in de testamenten van beide partners zodat de regeling wordt toegepast als de partners gelijk of na elkaar komen te overlijden. Dit is de tekst:

Subsidiaire erfstelling (vijftig/vijftig-regeling) Voor het geval de hiervoor omschreven erfstelling(en) – en de plaatsvervulling en de aanwas – geen effect sorteert (sorteren), benoem ik tot mijn erfgenamen:

  • voor de helft van mijn nalatenschap mijn erfgenamen volgens de wet, voor de delen als in de wet aangegeven; en
  • voor de wederhelft van mijn nalatenschap diegenen, die de erfgenamen volgens de wet van mijn partner zouden zijn, als hij of zij tegelijk met mij zou zijn overleden, voor de delen als in de wet aangegeven.

Dit regel je met NuNotariaat

Altijd een notaris in de buurt

Wij werken met vaste notarissen door heel Nederland. Ze zijn met zorg geselecteerd en allemaal aangesloten bij de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie.

  • Kies zelf de notaris
  • Tegen een vaste lage prijs
  • Tekenen bij de notaris is inbegrepen
arrow Bekijk onze notarissen

Vraag een gratis en vrijblijvend informatiepakket aan